Mide Kanseri

Birinci hedef, hastalığı sistemik tedaviyle kontrol etmekti. Primer tümörü çıkarıp ardından kemoterapi vermenin, genel sağkalımı artırmadığını gösteren randomize veriler nedeniyle “planlı gastrektomi” standart hale gelmedi. Bu nedenle cerrahi genellikle yalnızca kanama, perforasyon, obstrüksiyon gibi durumlarda palyatif amaçla gündeme geldi. (PubMed)

Konversiyon cerrahisi, başlangıçta metastatik olduğu için küratif cerrahi düşünülmeyen bir hastada, sistemik tedaviyle belirgin yanıt alındıktan sonra, tüm hastalık odaklarının tamamen çıkarılabileceği (R0 hedefli) bir duruma gelinmesi halinde yapılan cerrahidir. Buradaki amaç “metastatik hastaya ameliyat yapmak” değil; seçilmiş hastada sistemik tedaviyle kontrol altına alınmış hastalığı küratif rezeksiyon şansına çevirmektir. (PMC)

Hayır. Bu yaklaşım “standart herkes için” değildir. ESMO’nun metastatik hastalık bölümünde, metastatik mide kanserinde gastrektominin rutin önerilmediği, metastaz rezeksiyonunun da genel olarak önerilemeyeceği vurgulanır; buna rağmen güncel pratikte bazı merkezlerde, çok seçilmiş hasta grubunda bireysel kararlarla konversiyon cerrahisi düşünülmektedir. (esmo.org)

Kararı belirleyen şey “istek” değil, ölçülebilir kriterlerdir. Uygunluk genellikle şu başlıklarda değerlendirilir:

1. Metastatik yükün sınırlı olması

• Oligometastatik hastalık kavramı, tek organda sınırlı sayıda metastaz veya sınırlı uzak lenf nodu hastalığı gibi durumları kapsar; güncel pratik önerilerde “tek organda en fazla 3 metastaz” gibi tanımlar kullanılabilmektedir. (esmogastro.org)

1. Periton hastalığında düşük tümör yükü ve teknik olarak tam temizlenebilirlik

• Periton metastazı mide kanserinde özel bir biyolojik davranış gösterir. Yine de güncel konsensüs ve çağdaş yaklaşımlar, çok düşük periton yükü olan seçilmiş hastalarda (PCI 6 veya daha az gibi eşikler kullanılarak) uygun merkezlerde değerlendirme yapılabileceğini tartışmaktadır. (jgc-online.org)
• Burada kritik nokta şudur: Cerrahinin ancak tüm görünür hastalığın tamamen temizlenebileceği (tam sitoredüksiyon hedefi) durumda anlamlı olabileceği düşünülür. (MDPI)

1. Sistemik tedaviye belirgin yanıt

• Konversiyon cerrahisinin “tetikleyicisi” görüntüleme ile gösterilmiş iyi yanıttır. Stabil hastalık ile, net regresyon gösteren hastalık aynı şey değildir. Bu nedenle karar genellikle birkaç kür sistemik tedavi sonrası yeniden evreleme ile verilir. (jgc-online.org)

1. R0 rezeksiyon olasılığının gerçekçi olması

• Hem primer tümör hem metastatik odaklar için “tam çıkarılabilirlik” hedeflenir. “Bir kısmını çıkaralım” yaklaşımı konversiyon mantığıyla uyumlu değildir. (PMC)

1. Hastanın genel durumu ve cerrahi riski

• Konversiyon cerrahisi, ancak hasta cerrahiyi güvenle kaldırabilecek performans ve beslenme rezervine sahipse düşünülür. Diffüz tip, taşlı yüzük hücreli fenotip, belirgin malnütrisyon veya yaygın periton eğilimi olan hastalarda eşik çok daha yüksektir.

1. Multidisipliner değerlendirme ve merkez seçimi

Bu karar, mutlaka patolog, cerrah, medikal onkolog, radyasyon onkoloğu ve gerektiğinde genetik uzmanının bulunduğu kurulda verilmelidir. Yüksek riskli prosedürler yalnızca deneyimli merkezlerde ve düşük morbidite profili olan ekiplerde planlanmalıdır. (MDPI)

• Tanı ve biyoloji netleştirilir
• Metastatik yük, periton varlığı ve biyobelirteçler doğru saptanır.
• Önce sistemik tedavi başlanır
• Amaç hastalığı kontrol etmek ve biyolojik davranışı test etmektir.
• Yeniden evreleme yapılır
• Görüntüleme ile yanıt değerlendirilir; periton şüphesinde tanısal laparoskopi kararı tekrar gündeme gelebilir.
• Kurul kararı ile “R0 mümkün mü?” sorusu cevaplanır
• Mümkün görünüyorsa konversiyon cerrahisi planlanır. Değilse sistemik tedavi ve semptom odaklı yaklaşım sürdürülür.

• Palyatif gastrektomi, semptom kontrolü içindir ve genel olarak sağkalım kazancı hedeflemez. Konversiyon cerrahisi ise yanıt alınmış, sınırlı hastalıkta küratif niyetle yapılan, çok seçilmiş bir yaklaşımdır. Bu iki yaklaşımı karıştırmak, yanlış beklenti ve gereksiz risk doğurur. (PubMed)

NCCN 2026 perspektifiyle,

MRD, klinik veya radyolojik olarak saptanamayan ancak moleküler düzeyde devam eden hastalığı ifade eder.

Rezektabl ve Lokal İleri Hastalıkta

• Cerrahi sonrası MRD pozitifliği
  • Erken nüks riskinin güçlü göstergesidir
  • Adjuvan veya perioperatif tedavi stratejilerinin yoğunluğunu etkileyebilir

Perioperatif Dönemde

• MRD negatifliği
  • Derin biyolojik yanıtın göstergesi olabilir
• MRD pozitifliği
  • Tedavinin erken kesilmemesi gerektiğini düşündürür

• Sistemik tedavi sonrası MRD negatifliği
  • Hastalığın biyolojik olarak gerçekten baskılandığını düşündürür
• Konversiyon cerrahisi adaylarında
  • Karar destekleyici ek bir biyolojik veri olarak değerlendirilebilir

Önemli nokta:
MRD bugün tek başına karar verdirici değildir,
ancak NCCN 2026 yaklaşımında geleceğin risk sınıflayıcı araçlarından biri olarak kabul edilmektedir.